రథసప్తమి రోజు సూర్య భగవానుడి అనుగ్రహం కోసం చేయవలసిన పనేమిటంటే?
Ratha Saptami 2026: హిందూ ధర్మంలో ప్రత్యక్ష దైవంగా కొలవబడే సూర్య భగవానుడు జన్మించిన పవిత్ర దినమే రథసప్తమి. మాఘ మాస శుక్ల పక్ష సప్తమి తిథి నాడు జరుపుకునే ఈ పండుగను ‘సూర్య జయంతి (Surya Jayanti)’ అని కూడా పిలుస్తారు. మనం ఈ మహోత్సవాన్ని 2026వ సంవత్సరం, జనవరి 25వ తేదీన జరుపుకోబోతున్నాము. సూర్యుడు తన దిశను మార్చుకుని, తన ఏడు గుర్రాల రథంపై ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలంలో ప్రయాణాన్ని వేగవంతం చేసే ఈ రోజు, ఆధ్యాత్మికంగా మరియు ఆరోగ్యపరంగా ఎంతో ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది.
సూర్య కిరణాలలోని శక్తి మన శరీరానికి, మనస్సుకి నూతన ఉత్తేజాన్ని ఇచ్చే కాలమిది. ఈ పవిత్ర దినాన చేసే సూర్యారాధన, నదీ స్నానాలు మరియు సూర్య మంత్ర పఠనం వల్ల గ్రహ దోషాలు తొలగి, ఆయురారోగ్యాలు సిద్ధిస్తాయని భక్తుల విశ్వాసం. ఈ వ్యాసంలో 2026 రథసప్తమి పూజా ముహూర్తం, పాటించవలసిన నియమాలు మరియు ఈ పండుగ వెనుక ఉన్న విశేషాలను వివరంగా తెలుసుకుందాం.
సూర్యుడి జన్మదినాన్ని రథసప్తమిగా ఎందుకు పిలుస్తారు?
“సూర్యుడు అంటే కేవలం మండే అగ్నిగోళం మాత్రమే కాదు, ఆ దివ్య తేజస్సుకు మూల పురుషుడు మార్తాండుడు. అదితి-కశ్యపుల పుత్రుడిగా జన్మించి, అఖండమైన ఆ అగ్నిగోళాన్ని తన అధీనంలో ఉంచుకుని లోకానికి వెలుగుని ప్రసాదిస్తున్నాడు. అందుకే ఆయనకు సూర్యుడని పేరు. అఖిల లోకచక్షువైన సూర్యదేవుడు జన్మించిన పవిత్ర తిథే మాఘ శుద్ధ సప్తమి.” రథసప్తమి నాటి రాత్రి ఆకాశంలో నక్షత్ర మండలం రథాకారంలో దర్శనమిస్తుందని పండితులు చెబుతుంటారు.
సూర్యరథ గమనం – అష్టదిక్పాలకుల అర్చన:
సూర్యరథం మండలాకృతిలో సాగుతుండగా, సూర్యుడు అష్టదిక్కుల వైపు తన దృష్టిని సారిస్తాడు. ఆ క్రమంలో దిక్పాలకులు ఆదిత్యునికి సమర్పించే నీరాజనం ఆధ్యాత్మికంగా ఎంతో విశిష్టమైనది:
తూర్పు (ఇంద్రుడు): సూర్య కిరణాలు సోకగానే, గౌతమ మహర్షి శాపం వల్ల ఇంద్రుడి ఒళ్ళంతా ఉన్న కళ్లు పద్మాల మాలల్లా విచ్చుకుంటాయి. ఆ అద్భుత దృశ్యంతో ఇంద్రుడు చేతులెత్తి నమస్కరిస్తాడు.
ఆగ్నేయం (అగ్ని): రథం ఆగ్నేయం వైపు తిరగగానే అగ్నిదేవుడు అర్చన చేస్తాడు.
దక్షిణం (యమధర్మరాజు): తన తండ్రి రథం వస్తోందని యముడు భక్తితో ప్రణమిల్లుతాడు.
నైరుతి (నిరుతి/రాక్షసులు): ఈ దిశలో రాక్షసులు సూర్యునికి నమస్కారం చేస్తారు.
పశ్చిమం (వరుణుడు): వరుణ దేవుడు నీటితో రథాశ్వాలను తడపగా, అవి సేదతీరి నూతన ఉత్సాహాన్ని పొందుతాయి.
వాయువ్యం (వాయువు): వాయుదేవుని చల్లని గాలి సూర్యరథానికి ఆహ్లాదాన్ని కలిగిస్తుంది.
ఉత్తరం (కుబేరుడు): సూర్యుడు కుబేరునిపై తన ప్రసన్న వీక్షణాలను ప్రసరింపజేస్తాడు.
ఈశాన్యం (ఈశ్వరుడు): ఇక్కడ శివసూర్యుల అద్వైత రూపం దర్శనమిస్తుంది. సూర్యుడు, శివుడు బింబ-ప్రతిబింబాలుగా భావించి అనూరుడు రెండు రూపాలకు నమస్కరిస్తాడు.
మానవ జన్మ ధన్యత: లోకుల జీవితాలను కాలప్రవాహంలో గ్రసించే సూర్య భగవానుడిని ఆరాధించే అదృష్టం కేవలం మానవులకే లభించింది. ఉదయించే సూర్యబింబాన్ని చూస్తూ, ఆ తేజస్సును మనస్ఫూర్తిగా భావన చేస్తూ నమస్కరిస్తే ఆ పూజ పరిపూర్ణమవుతుంది. ఆదిత్యుని దర్శనం సర్వ పాపహరణం, సర్వ శుభప్రదం.
📢 Join Our WhatsApp Channel here:
రథసప్తమి Ratha Saptami 2026 – మాఘమాస విశిష్టత
సూర్య భగవానుడు పన్నెండు మాసాల్లో పన్నెండు రాశులలో సంచరిస్తూ, ఒక్కో మాసంలో ఒక్కో నామంతో పిలవబడతాడు. ముఖ్యంగా మాఘమాసంలో “అర్కుడు” అనే నామంతో సూర్యుడు ప్రకాశిస్తాడు. ‘మాఘ’ అంటే పాపం లేనిది అని అర్థం; మనలోని దోషాలను తొలగించి పుణ్యాన్ని ప్రసాదించే శక్తి ఈ మాసానికి ఉంది.
వాస్తవానికి ఉత్తరాయణం మకర సంక్రాంతితోనే ప్రారంభమైనప్పటికీ, రథసప్తమి నాటి నుండే ఉత్తరాయణ స్ఫూర్తి సంపూర్ణంగా వ్యక్తమవుతుంది. దక్షిణాయన దిశ నుండి విముక్తుడైన భాస్కరుడు, ఈ రోజు నుండే తన రథాన్ని ఉత్తర దిశగా మళ్ళించి ప్రతాపాన్ని చూపుతాడు. అందుకే ఈ పవిత్ర దినాన్ని ‘సూర్యగ్రహణ తుల్యమైనది’ (గ్రహణంతో సమానమైన పవిత్రత గలది) గా భావిస్తారు. ఈ విశిష్టత వల్లనే రథసప్తమి నాడు పితృదేవతలకు, దేవతలకు మరియు ఋషులకు తర్పణాలు విడవడం ఒక ముఖ్యమైన విధిగా నిర్ణయించబడింది.
రథసప్తమి రోజు స్నానం ఎలా చేయాలి?
రథసప్తమి రోజున బ్రహ్మ ముహూర్తంలో నిద్రలేచి, నదీ స్నానం లేదా అభ్యంగన స్నానం ఆచరించి సూర్య భగవానుడికి అర్ఘ్యం సమర్పించడం అత్యంత శ్రేష్ఠం. ఇలా చేయడం వల్ల ఆదిత్యుని ఆశీస్సులు లభించడమే కాకుండా ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం సిద్ధిస్తాయని భక్తుల విశ్వాసం.
పవిత్ర స్నాన నియమం:
ఈ రోజు స్నానం చేసే సమయంలో ఒక ప్రత్యేక సంప్రదాయం ఉంది.
పురుషులు: తలపై ఏడు జిల్లేడు ఆకులను ధరించి స్నానం చేయాలి.
స్త్రీలు: తలపై ఏడు చిక్కుడు ఆకులను ధరించి స్నానం ఆచరించాలి. ఇలా చేయడం వల్ల ఏడు జన్మల నుంచి వెంటాడుతున్న పాపాలు నశించి, శరీరం మరియు మనస్సు నిర్మలమవుతాయని ప్రగాఢ నమ్మకం.
స్నానం చేసేప్పుడు పఠించవలసిన శ్లోకం:
యజ్ఞజన్మ కృతం పాపం మయా సప్తమ జన్మసు!
తన్మే రోగంచ శోకంచ మాకరీ హంతు సప్తమీ !!.
ఏతర్జన్మ కృతం పాపం యజ్జన్మాంత రార్జితమ్ !
మనో వాక్కాయజం యచ్చ జ్ఞాతాజ్ఞాతే చ యే పునః!!
ఇతి సప్తవిధం పాపం స్నానాన్మే సప్త సప్తికే!
సప్త వ్యాధి సమాయుక్తం హరమాకరి సప్తమీ !!
జిల్లేడు ఆకుల (అర్క పత్రాల) ప్రాముఖ్యత: శాస్త్రం ప్రకారం జిల్లేడు ఆకులకు ‘అర్క పత్రాలు’ అని పేరు. సూర్య భగవానుడికి ఉన్న పన్నెండు పేర్లలో ‘అర్కుడు’ అనేది ఒక ముఖ్యమైన నామం. పేరులో ఉన్న ఈ సారూప్యత వల్ల సూర్యుడికి జిల్లేడు ఆకులు అంటే మహా ప్రీతి. జిల్లేడు ఆకులకు సూర్యకిరణాల్లోని రోగ నిరోధక శక్తిని ఆకర్షించే అద్భుత సామర్థ్యం ఉంది. స్నాన సమయంలో వీటిని శిరస్సుపై ధరించినప్పుడు, ఆ ఆకులు గ్రహించిన సౌరశక్తి మన ‘బ్రహ్మరంధ్రం’ ద్వారా శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఇది శరీరంలోని సమస్త నాడులను చైతన్యవంతం చేయడమే కాకుండా, శారీరక మరియు మానసిక ఆరోగ్యాన్ని పెంపొందిస్తుందని శాస్త్రం చెబుతోంది. అందుకే రథసప్తమి స్నానంలో వీటికి అంత ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది.
చిక్కుడు రథం – సూర్యారాధన: రథసప్తమి పూజలో మరో విశేషమైన ఆచారం చిక్కుడు కాయలతో రథాన్ని తయారు చేయడం. చిక్కుడు కాయలను రథం ఆకారంలో పేర్చి, అందులో సూర్య భగవానుడిని ఆవాహనం చేయాలి. అనంతరం ధూప, దీప, నైవేద్యాలతో కూడిన షోడశోపచార పూజను అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహించడం వల్ల సూర్యగ్రహ అనుగ్రహం పరిపూర్ణంగా లభిస్తుంది.

రథ సప్తమి రోజు కుదిరితే ఎరుపు రంగు బట్టలు వేసుకోవాలి. రధ సప్తమి రోజు ఏది దానం చేసిన ఎన్నో రెట్లు దానం చేసిన ఫలితం వస్తుంది. ఏదైనా వ్రతం, నోములు చేయాలంటే రథ సప్తమి రోజు ప్రారంభిస్తే మంచి ఫలితం వస్తుంది.
రథసప్తమి 2026: ముహూర్తాలు మరియు సమయాలు:
సప్తమి తిథి ప్రారంభం: జనవరి 25, తెల్లవారుజామున 12:39 AM గంటలకు.
సప్తమి తిథి ముగింపు: జనవరి 25, రాత్రి 11:10 PM గంటలకు.
సూర్యోదయ సమయం: ఉదయం 07:13 AM గంటలకు.
అరుణోదయ స్నాన విశిష్టత:
రథసప్తమి రోజున సూర్యోదయానికి ముందు చేసే స్నానానికి ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. దీనినే ‘అరుణోదయ స్నానం’ అని పిలుస్తారు. సూర్య కిరణాలు భూమిని తాకకముందే చేసే ఈ స్నానం వల్ల సకల పాపాలు నశిస్తాయని పండితులు చెబుతున్నారు. అరుణోదయ స్నానానికి శుభ సమయం: తెల్లవారుజామున 05:26 AM నుండి ఉదయం 07:13 AM వరకు.
Ratha Saptami 2026 – రథసప్తమి నైవేద్యం మరియు ప్రసాద విశిష్టత:
క్షీరాన్నం మరియు చిక్కుడు ఆకులు: రథసప్తమి పర్వదినాన సూర్య భగవానుడికి పాలు పొంగించడం అత్యంత విశిష్టమైన ఆచారం. సూర్యరశ్మి సోకేలా ఇంటి ప్రాంగణంలో పొయ్యి ఏర్పాటు చేసి, కొత్త పాత్రలో పాలు పోసి పొంగిస్తారు. ఇలా పొంగిన పాలతో రథసప్తమి పర్వదినాన సూర్య భగవానుడికి అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన పాయసం (పరమాన్నం) లేదా పొంగలిని నైవేద్యంగా సమర్పించడం ఆచారం. ముఖ్యంగా, ఈ పాయసాన్ని చిక్కుడు ఆకులలో ఉంచి నివేదించడం ఈ పండుగ ప్రత్యేకత. ఇలా చేయడం వెనుక ఒక ఆరోగ్య రహస్యం కూడా ఉంది; చిక్కుడు ఆకులలోని ఔషధ గుణాలు వేడివేడి ప్రసాదంతో కలిసి శరీరానికి మేలు చేస్తాయని మన పెద్దల సూచన.
అర్ఘ్య ప్రదానం – పితృదేవతల అనుగ్రహం: రథసప్తమి కేవలం సూర్యారాధనకు మాత్రమే కాదు, ఇతర దేవతలకు మరియు పితృదేవతలకు అర్ఘ్యం సమర్పించడానికి కూడా విశిష్టమైన రోజు. ఈ పుణ్యకాలంలో అర్ఘ్య ప్రదానం చేయడం వల్ల పితృదేవతల ఆశీస్సులు లభించి, వంశాభివృద్ధి మరియు కుటుంబ సౌఖ్యం కలుగుతాయని ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు చెబుతున్నాయి.
రథసప్తమి Ratha Saptami 2026 రోజున చేయకూడని పనులు:-
- ఆదివారం రోజు మాంసం తినరాదు.
- మద్యం సేవించరాదు.
- స్త్రీ సంగమం చేయకూడదు.
- నూనెతో తయారుచేసిన ఆహార పదార్ధాలు తినకూడదు.
- జుట్టు కత్తిరించుకోకూడదు.
మీ రాశి ప్రకారం రథసప్తమి Ratha Saptami 2026 రోజున పఠించాల్సిన మంత్రాలు:
| రాశి | పూజా విధానం / దానం | పఠించాల్సిన మంత్రం / స్తోత్రం |
|---|---|---|
| మేషం | ఎరుపు రంగు పుష్పాలతో పూజించాలి. | ఓం భయంకారాయ నమః |
| వృషభం | తెలుపు పుష్పాలు, పాలు సమర్పించాలి. | ఓం రవయే నమః |
| మిథునం | పచ్చని ఆకులతో పూజించి, అర్ఘ్యం ఇవ్వాలి. | ఓం వివర్తనాయ నమః |
| కర్కాటకం | శివాలయంలో సూర్య నమస్కారాలు చేయాలి. | సూర్యాష్టకం |
| సింహం | సూర్యుడికి అర్ఘ్యం ఇచ్చి, రాగి వస్తువులు దానం చేయాలి. | ఓం సూర్యాయ నమః |
| కన్య | గోధుమలను దానం చేయడం శుభప్రదం. | సూర్య స్తోత్రం |
| తుల | సూర్యుడి ఎదుట నెయ్యి దీపం వెలిగించాలి. | ఆదిత్య హృదయం |
| వృశ్చికం | రాగి పాత్రలో ఎర్రటి పూలు వేసి అర్ఘ్యం ఇవ్వాలి. | ఓం హ్రీం సూర్యాయ నమః |
| ధనుస్సు | పసుపు రంగు పుష్పాలతో పూజించాలి. | ఆదిత్య హృదయం |
| మకరం | నల్ల నువ్వులతో పూజ చేయడం శ్రేష్ఠం. | ఓం సూర్యాయ నమః (జపం) |
| కుంభం | అన్నదానం చేయడం, సూర్యారాధన చేయడం ఉత్తమం. | సూర్య స్తోత్రం |
| మీనం | బెల్లం, నీటిని నైవేద్యంగా సమర్పించాలి. | ఓం ఘృణి సూర్యాయ నమః |
అరసవల్లి శ్రీ సూర్యనారాయణ స్వామి దేవాలయం:
మన ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శ్రీకాకుళం జిల్లాలో వెలసిన అరసవల్లి క్షేత్రం అత్యంత పురాతనమైన మరియు మహిమాన్వితమైన సూర్య దేవాలయం. భారతదేశంలో ఉన్న అతికొద్ది సూర్యాలయాల్లో ఇది ప్రధానమైనది. ఇక్కడ వెలసిన స్వామివారిని ‘శ్రీ సూర్యనారాయణ స్వామి‘ అని పిలుస్తారు. ఈ ఆలయాన్ని 7వ శతాబ్దంలో కళింగ రాజులు నిర్మించారని చరిత్ర చెబుతోంది. ఇక్కడి గర్భాలయంలోని విగ్రహాన్ని చూస్తే, సూర్య భగవానుడు పద్మంపై నిలబడి, హస్తాలలో పద్మాలను ధరించి, ఉష మరియు ఛాయా అనే దేవేరులతో కొలువై ఉంటాడు.
ఈ ఆలయ విశిష్టత ఏమిటంటే, ఏటా రెండు సార్లు (మార్చి మరియు సెప్టెంబర్ నెలల్లో) సూర్యోదయ వేళ సూర్య కిరణాలు నేరుగా గర్భాలయంలోని స్వామివారి పాదాలను తాకుతాయి. ఈ దృశ్యాన్ని చూడటం భక్తులకు ఒక మధుర అనుభూతి. ముఖ్యంగా రథసప్తమి రోజున ఇక్కడ జరిగే ఉత్సవాలు అంబరాన్నంటుతాయి. చర్మ వ్యాధులు, కంటి సమస్యలు ఉన్నవారు ఇక్కడ స్వామిని దర్శించుకుని, క్షీరాన్నం నైవేద్యంగా సమర్పిస్తే త్వరగా కోలుకుంటారని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. ఆధ్యాత్మిక శాంతిని, ఆరోగ్యాన్ని కోరుకునే ప్రతి ఒక్కరూ తప్పక దర్శించాల్సిన దివ్యక్షేత్రం మన అరసవల్లి.
సకల ప్రాణకోటికి చైతన్యాన్ని, శక్తిని ప్రసాదించే ప్రత్యక్ష దైవం సూర్య భగవానుడు. రథసప్తమి పర్వదినం కేవలం ఒక సంప్రదాయం మాత్రమే కాదు, మన శరీరానికి నూతన ఉత్తేజాన్ని, మనస్సుకు ఆధ్యాత్మిక కాంతిని ఇచ్చే అద్భుతమైన సమయం. ఈ రోజున చేసే అరుణోదయ స్నానం, సూర్య మంత్ర పఠనం మరియు రాశి ప్రకారం చేసే విశిష్ట పూజలు మన జీవితంలోని కష్టాలను తొలగించి, ఆయురారోగ్యాలను సిద్ధింపజేస్తాయి. 2026 రథసప్తమి నాడు ఆదిత్యుని ఆరాధించి, ఆ మార్తాండుని కృపతో మీ జీవితం వెలుగులతో, విజయాలతో నిండాలని కోరుకుందాం.
లోకాః సమస్తా సుఖినోభవంతు.. ఓం సూర్యాయ నమః!
మీకు ఈ వ్యాసం నచ్చితే:
ఈ సమాచారాన్ని మీ మిత్రులతో షేర్ చేయండి.
మరిన్ని ఆధ్యాత్మిక మరియు ఆలయ విశేషాల కోసం మా వెబ్సైట్ telugushine.com ను చూస్తూ ఉండండి.
మీకు ఏమైనా సందేహాలు ఉంటే క్రింద కామెంట్ రూపంలో తెలియజేయండి.
దీపావళి అమావాస్య స్నానం చేస్తే కలిగే అద్భుతమైన ఫలితాలు ఇక్కడ చదవండి
📢 Join Our WhatsApp Channel here:


